Stress-Release, werk bewust met het onbewuste

Al een aantal weken zitten we in de lockdown. Angst speelt hierbij een grote rol op het wereldtoneel. Angst die opgeroepen wordt wanneer we geconfronteerd worden met een onbekend virus, een onzichtbare vijand. We volgen zo goed mogelijk alle regels op om besmetting te voorkomen. Maar de angst blijft.

Na zoveel weken zonder persoonlijk contact, aangepaste werkzaamheden thuis met daarbij de zorg voor het onderwijzen van onze kinderen, zelfs mogelijk verlies van werkzaamheden met alle gevolgen van dien, worden we ten diepste uitgedaagd en tot op onze botten geraakt. De machteloosheid groeit.

We voelen ons overgeleverd aan deze onzichtbare vijand. We hebben er geen controle over. Angst verkrampt en maakt klein. Machteloosheid voelt onmachtig en verlammend en maakt radeloos.

 

Er wordt momenteel al gesproken over de gevolgen op langere termijn, wanneer deze stress als chronische stress zijn tol zal eisen. Klachten zoals bijvoorbeeld slaapproblemen, depressie en hoofdpijn worden door velen ervaren. Langzamerhand groeit tevens de weerstand; we willen het heft weer in eigen hand nemen. Controle terugnemen over ons leven.

 

Ons leven wordt gekenmerkt door ons lichaam en onze geest, welke onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. We zouden onze geest kunnen vergelijken met een ijsberg; de ijsbergmetafoor van Freud die het concept van het bewuste en onbewuste introduceerde.

Een klein deel van de ijsberg bevindt zich boven het water en is zichtbaar. Dit is ons bewuste niveau en betreft zaken waar je je bewust van bent, zoals gevoelens en gedachten. Dit zichtbare deel is echter slechts tien procent van de totale ijsberg. Het behoeft geen uitleg dat het veel grotere deel, dat onder water ligt, ons onbewuste, een enorme grote rol speelt in ons gedrag en ons leven in grote mate beïnvloedt. Ons welzijn hangt sterk af van onbewuste patronen, overtuigingen en conclusies. Deze zijn voor het grootste deel gebaseerd op onze vroegste levenservaringen. Om deze reden biedt bewust werken met het onbewuste onbegrensde mogelijkheden!

 

Ons zenuwstelsel en ons brein spelen hier een grote rol in.

Je lichaam heeft twee zenuwstelsels, namelijk:

1.    het centrale zenuwstelsel dat onder invloed van onze wil staat. Hiermee kun je bijvoorbeeld je spieren aansturen; bewegen.

2.    het autonome zenuwstelsel dat niet onder invloed van onze wil staat, we kunnen dit slechts indirect beïnvloeden.

Het autonome zenuwstelsel (autonoom=zelfstandig, onwillekeurig) regelt alle onbewuste functies en processen in je lichaam, zoals je ademhaling, je hartslag, je bloeddruk, de energieproductie, de spijsvertering en de stofwisseling. Over dat soort functies hoef je niet na te denken.

Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee regelsystemen met elk een tegenovergestelde werking: de sympathicus, het deel wat je in beweging / actie wilt brengen en de parasympaticus die zorgt voor herstel en ontspanning. Bij een gezond leefpatroon is er balans tussen de sympathicus en de parasympaticus. Inspanning en stress worden afgewisseld met ontspanning en rust.

 

Stress heeft enorm veel impact op ons lichaam. Wanneer we onder stress staan, schiet het lichaam in de vecht-vlucht modus, waarbij allerlei stresshormonen worden aangemaakt. Dit wordt geredigeerd door het autonome zenuwstelsel en is een gezonde reactie van ons lichaam. Al onze zintuigen spelen hierbij een rol: Als je je hand tegen een kachel stoot, trek je snel terug. Als je een toeter hoort of auto op je af ziet komen, spring je aan de kant. Als je een brandlucht ruikt, ga je op onderzoek uit. Als je iets wat bedorven is, proeft, spuug je het meteen uit. De stressreactie heeft hierbij zijn functie gehad, het lichaam heeft adequaat gereageerd met een actie en vervolgens herstelt het lichaam zich en komt weer tot rust.

Momenteel worden onze zintuigen echter enorm overprikkeld met betrekking tot corona. We zien de beelden op tv of lezen artikelen. We horen iedere dag mededelingen en verhalen over het virus en de gevolgen ervan. We lopen in de winkel en voelen de aanwezigheid van een persoon als bedreiging wanneer deze te dichtbij komt of een keer hoest. Keer op keer wordt ons lichaam in de vecht-vluchtmodus gebracht. De aanmaak van stresshormonen duurt voort en het lichaam komt niet meer tot rust. We horen het aan, we zien het aan… We kunnen weinig doen en de dreiging blijft.

 

De moeilijkheid zit in het feit, dat we niet goed meer herstellen. Hierdoor raakt de sympathicus in de ‘overdrive’  waardoor er een disbalans ontstaat in het autonome zenuwstelsel. De productie van cortisol, een stresshormoon, blijft aanwezig en put de bijnieren uit. Dit veroorzaakt op de lange termijn chronische stress met ziekten als burn-out, depressie, slaapstoornissen, hoge bloeddruk hartproblemen etc.

 

Ons brein draait daarbij overuren. We zijn steeds alert en onze gedachten dragen bij aan deze staat. Hierdoor worden weer opnieuw stress-hormonen aangemaakt. En zo zetten we onszelf onbewust vast in een cirkel die zichzelf in stand houdt. We bevriezen – een derde reactie van het autonome zenuwstelsel; freeze. Dit voelt verlammend, overgeleverd aan, en laat ons onmachtig voelen. En dit levert fysieke klachten op. We kunnen er niks aan doen. Of toch….?

 

Wat kunnen we wel doen om ons totale systeem, lichaam en geest, te versterken of te ontspannen? Ons niet weerloos overgeleverd te voelen aan deze onzichtbare aanval op onze gezondheid en ons bekende en zo vertrouwde bestaan.

Je hebt het vast al eens ergens gehoord of gelezen: we worden teruggeworpen op onszelf. En daar zit naar mijn idee de sleutel: Denk eens aan muggen die stilstaand en vertroebeld water zoeken, wanneer het water helder is en weer stroomt, verdwijnen ze weer even snel!

Wij hebben een bloedvatensysteem waar bloed doorheen stroomt, een lymfevatsysteem waar lymfe doorheen stroomt en een energetisch systeem waar energie doorheen stroomt. En een zenuwstelsel wat alles aanstuurt. Blokkades veroorzaken stilstand. Een freeze-stand. Hef de blokkade op en het stroomt weer. Onze gezondheid begint bij onszelf en dit geeft ons tegelijkertijd de controle terug om het heft in eigen hand te nemen en te zorgen voor ons eigen lichaam en geest!

 

Bewust en onbewust niveau

Een stressreactie van ons lichaam wordt in gang gezet door het autonome zenuwstelsel, het deel dat al onze onbewuste processen regelt. De ademhaling is een van die automatische processen waar we niet over hoeven na te denken. De ademhaling wordt echter wel door stress beïnvloed. Denk maar eens aan het gezegde: ‘de adem stokt in mijn keel’, bij een schrikreactie. Door stress gaat de ademhaling omhoog, het lichaam wordt klaargemaakt voor actie: vechten of vluchten. Normaal gesproken, komt daarna het lichaam tot rust en is de ademhaling weer laag en diep, wat bijdraagt aan ontspanning. Maar wanneer de stress blijft aanhouden en het lichaam niet tot rust kan komen, wordt het adempatroon verstoord. De adem blijft hoog en wordt oppervlakkig, met alle gevolgen van dien.

Het goede nieuws is dat onze ademhaling de enige vitale functie is, die toegankelijk is voor onze bewuste zelfwaarneming. De adembeweging is bewust te voelen en te sturen. We kunnen dus via ademoefeningen ons autonome zenuwstelsel beïnvloeden. Ademoefeningen versterken ons immuunsysteem. In feite is het bewust sturen van de ademhaling een van de meest natuurlijke vormen van zelfregulatie. Door ons bewust te worden van ons adempatroon en dit bewust te sturen naar een lage diepe ademhaling (4/5 tellen in door de neus, 4/5 tellen uit door de mond gevolgd door een adempauze) stellen we eigenlijk ons zenuwstelsel gerust. Zeggen we eigenlijk tegen onszelf: “ik ben veilig!” Zo werk je bewust met het onbewuste!

 

Overgave

Ook is het van groot belang uit de weerstand te gaan en te accepteren dat het is zoals het is. Weerstand geeft alleen nog maar meer onrust en je kunt de situatie zelf toch niet veranderen. Wel jouw manier van omgaan hiermee. Weerstand houdt je vast in de status quo en houdt je weg bij een gezonde verandering. Gedachten als ‘ja maar…’ of ‘dat kan toch niet…’ spelen hierbij een grote rol. Verandering is nodig om de energie weer te laten stromen. Overgave geeft ontspanning en biedt ruimte om te kijken hoe nu verder te gaan. Dan kom je in beweging vanuit rust in plaats vanuit onrust. Meditatie, de natuur ingaan of ademoefeningen bieden hiervoor goede mogelijkheden.

 

Zelfreflectie

Wanneer je vanuit overgave nieuwsgierig kunt zijn naar alles wat zich in jouw brein afspeelt, zonder kritiek en zonder oordeel, krijg je zicht op jouw systeem. Iedereen kent oude programmeringen vanuit opvoeding en ervaringen. Ons denken staat nagenoeg nooit stil. Zeker wanneer er gevaar dreigt, werkt ook ons brein op volle toeren. Ons brein wil ons helpen, maar hoe? Welke gedachten spelen hierbij een rol? De gedachte “wat als ik ziek wordt?” geeft direct een paniekgevoel. En je adem schiet waarschijnlijk omhoog. De gedachte “wat als ik mijn bedrijf niet overeind kan houden?” brengt direct onzekerheid en houdt je ‘s nachts wakker. De gedachte “nu kan ik mijn moeder niet eens bezoeken?” geeft machteloosheid en verstramt je spieren. Kortom, deze gedachten veroorzaken negatieve gevoelens en emoties wat leidt tot de daarbij behorende fysieke reactie, waaronder het activeren van stresshormonen. Hierop gebaseerd volgt uiteindelijk je handelen.

Omgekeerd geldt dit echter ook! Een ondersteunende gedachte geeft fijne gevoelens met de daarbij behorende fysieke reactie, waaronder de aanmaak van geluks-hormonen en zal leiden tot ander handelen.

Alles is energie. Ook een gedachte is energie. En energie volgt de gedachte. Dit is een natuurlijke wet. Dus als je je aandacht voortdurend richt op niet-voedende gedachten, zal dit in de fysieke wereld zijn vorm krijgen. Voel je hier niet schuldig over, neem enkel waar. Probeer dankbaar te zijn dat je je dit nu bewust kan worden, zodat je een mogelijkheid hebt om dit te veranderen, bij te sturen. 

Wanneer je je bewust wordt van de continue stroom van onrust veroorzakende gedachten, breng je gedachten dan tot rust. Nodig jezelf uit om vanuit liefde jouw geprogrammeerde gedachtestroom om te buigen naar ondersteunende gedachten. Welke gedachten brengen je vertrouwen en rust? Kies hier bewust voor. Merk je dat je weer terugvalt in eindeloos gepieker, neem enkel waar en kies weer bewust voor gedachten die helpend zijn. Kijk mild naar jezelf. En geef jezelf de tijd om hiermee te oefenen, want een oude programmering is niet zomaar ineens omgezet. Wees geduldig met jezelf. Door je bewust te worden van jouw ondermijnende gedachten, kun je ze gaan bijsturen en beïnvloed je je autonome zenuwstelsel. Zo werk je weer bewust met het onbewuste!

 

Kom in actie en maak gebruik van je zintuigen

Ons lichaam heeft het nodig om in actie te komen. Onze stresshormonen blijven mogelijk onafgebroken aangemaakt worden, want het pandemie is nog steeds actief. Ons lichaam blijft daardoor in de stressmodus, zonder dat er lichamelijke activiteit volgt. Dit betekent dat de gezonde vecht-vluchtreactie te lang in stand gehouden wordt en ongezond wordt, omdat het niet meer tot ontspanning wordt gebracht. De ademhaling blijft hoog, de bloeddruk gaat omhoog, de spijsvertering vertraagt, de hartslag gaat omhoog, spieren spannen zich en er ontstaat onderdrukking van het immuunsysteem, dus meer vatbaarheid voor ziekte.

Het is dus van groot belang dat we ook fysiek in actie komen door onder andere veel te blijven bewegen (wandelen stimuleert het lymfesysteem en immuunsysteem), gezond te eten (80% van het immuunsysteem bevindt zich ter hoogte van de darmen). Ga frisse lucht en zonlicht opdoen (zonlicht stimuleert vitamine D-productie) en drink voldoende water om afvalstoffen af te voeren. Doe liefst dagelijks meditatie adem- en ontspanningsoefeningen (deze hebben een positief effect op het immuunsysteem).

Onze zintuigen kunnen we hierbij heel goed inzetten. Want wanneer we iets lekkers ruiken of proeven, met blote voeten door het gras lopen of de zon op onze huid voelen, mooie muziek of natuurgeluiden horen, kijken naar mooie kunst, natuur of een leuke film, worden hormonen aangemaakt die bijdragen aan ons gevoel van welzijn. De zintuigen beïnvloeden op deze wijze het autonome zenuwstelsel positief. Ook hier werk je weer bewust met het onbewuste.

 

Lichaam en geest zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je lichaam is de meest betrouwbare informatiebron en geeft feilloos aan wat wel of niet goed voor je is. Luister naar de signalen van je lichaam, luister naar je hart en laat het denken ten dienste staan van je hart en niet andersom. Geef je hart de ruimte door je aandacht te richten op datgene waar we bewust voor kiezen en waar wel invloed op hebben: ons eigen wezen, ons eigen denken, ons eigen zijn. Adem ruimte en vertrouwen in, adem spanning uit.

Stem Je Zelf af op jouw innerlijke bron en jouw innerlijk weten.

Als mens behoudt je altijd de regie van jouw leven met alle facetten. Elk facet als een instrument van een groot prachtig orkest. En jij bent de dirigent!

Zoals een instrument gestemd wordt, zo kunnen wij onszelf ook afstemmen op onze innerlijke stem, in een goede stemming zijn, in tune met onszelf. In tune met onze gedachten, in tune met ons lichaam.

Neem de regie en werk bewust met het onbewuste!

 

Wil je hier begeleiding bij dan nodig ik je van harte uit om contact op te nemen. Momenteel geef ik gratis mini-consulten. Voel je vrij!